llms.txt nedir, ne işe yarar ve sitenize eklemeli misiniz?
llms.txt, sitenizin önemli sayfalarını dil modelleri için sade bir Markdown listesiyle özetleyen dosyadır. Yapısı, robots.txt ve sitemap.xml'den farkı ve gerçekçi beklentiler.
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetleyin
Seçtiğiniz araç, yazının adresiyle hazırlanmış bir özet isteğiyle yeni sekmede açılır.
llms.txt, bir web sitesinin kök dizinine konan ve sitenin en önemli sayfalarını büyük dil modellerinin kolayca okuyabileceği sade bir Markdown listesiyle özetleyen metin dosyasıdır. Jeremy Howard tarafından 2024'te önerilmiştir. Resmî bir web standardı değildir ve büyük arama motorları bunu bir sıralama sinyali olarak kullandıklarını açıklamamıştır; eklemek kolay ve zararsızdır, ancak etkisi sınırlı kabul edilmelidir.
llms.txt nedir?
llms.txt, sitenizin ne olduğunu ve hangi sayfalarının önemli olduğunu dil modellerine kısa ve düzenli bir metinle anlatmayı amaçlayan bir dosyadır. Dosya, alan adınızın kökünde, örneğin alanadiniz.com/llms.txt adresinde yayınlanır.
Fikrin arkasındaki sorun şudur: web sayfaları menüler, çerez bildirimleri, betikler ve tekrar eden şablon parçalarıyla doludur. Bir dil modeli bir sayfayı okumaya çalıştığında asıl bilgiyi bu gürültünün içinden ayıklamak zorunda kalır. llms.txt, bu gürültüden arınmış bir "içindekiler" sunar.
Öneriyi Answer.AI'ın kurucularından Jeremy Howard 2024 yılında yayınladı. Ayrıntılı açıklama llmstxt.org adresinde yer alıyor. O tarihten bu yana bazı yazılım dokümantasyon siteleri ve geliştirici araçları dosyayı benimsedi; çeşitli içerik yönetim sistemleri ve SEO eklentileri de dosyayı otomatik oluşturma seçeneği eklemeye başladı.
llms.txt dosyasının yapısı nasıldır?
llms.txt, Markdown biçiminde yazılmış basit bir metin dosyasıdır ve belirli bir sırayı izler. Öneriye göre yalnızca ilk başlık zorunludur; diğer bölümler isteğe bağlıdır.
Önerilen yapı şu sırayla ilerler:
- Başlık: Tek bir diyez işaretiyle yazılmış site ya da proje adı. Bu, dosyadaki tek zorunlu bölümdür.
- Kısa özet: Büyüktür işaretiyle başlayan bir alıntı satırında, sitenin ne olduğunu anlatan bir veya iki cümle.
- Açıklama paragrafları: İsteğe bağlı olarak, sitenin nasıl okunması gerektiğine dair kısa notlar. Bu bölümde başlık kullanılmaz.
- Bağlantı bölümleri: İki diyezle açılan alt başlıklar (örneğin "Hizmetler", "Rehberler") ve altlarında madde listesi. Her madde, köşeli parantez içinde sayfa adı, normal parantez içinde adres ve isteğe bağlı olarak iki nokta üst üsteden sonra kısa açıklama içerir.
- İsteğe bağlı bölüm: "Optional" başlıklı bir bölüm, bağlam kısaysa atlanabilecek ikincil bağlantıları toplar.
Öneri ayrıca sayfaların Markdown sürümlerinin aynı adresin sonuna ".md" eklenerek sunulmasını ve tüm içeriği tek dosyada toplayan "llms-full.txt" gibi genişletilmiş dosyaları da tartışır. Bunlar zorunlu değildir; çoğu kurumsal site için tek bir llms.txt dosyası yeterlidir.
Karınca Bilişim'in kendi sitesinde llms.txt dosyası, yayınlanan hizmet, kurumsal sayfa ve blog içeriklerinden otomatik üretilir. Böylece yeni bir sayfa yayınlandığında dosya ayrıca düzenlenmeden güncellenir.
llms.txt, robots.txt ve sitemap.xml'den nasıl ayrılır?
llms.txt bir erişim kuralı ya da tam adres listesi değil, dil modellerine yönelik seçilmiş bir içerik özetidir. robots.txt tarayıcılara neye erişebileceklerini söyler; sitemap.xml ise arama motorlarına dizine eklenebilecek tüm adresleri bildirir.
| Özellik | robots.txt | sitemap.xml | llms.txt |
|---|---|---|---|
| Amaç | Tarayıcı erişim kuralları | Dizine eklenecek adreslerin listesi | Dil modelleri için özet ve seçilmiş bağlantılar |
| Biçim | Düz metin yönergeleri | XML | Markdown |
| Okuyan | Tüm tarayıcılar | Arama motorları | Dil modelleri ve yapay zekâ araçları |
| Kapsam | Engelleme ve izin | Tüm önemli adresler | En önemli sayfalar ve açıklamaları |
| Statü | Yerleşik standart | Yerleşik standart | Öneri, yaygınlığı sınırlı |
| Erişimi engeller mi? | Evet (uyan tarayıcılar için) | Hayır | Hayır |
Bu farkın pratik sonucu önemlidir: llms.txt'ye bir sayfa eklemek, robots.txt'de engellenmiş bir sayfayı erişilebilir yapmaz. Bir sayfayı llms.txt'den çıkarmak da o sayfayı gizlemez. Erişim kararları her zaman robots.txt ve sunucu ayarlarıyla verilir.
llms.txt dosyasını kim hazırlamalı?
llms.txt dosyasının içeriğini işletmeyi yakından tanıyan kişi, teknik yayınını ise siteyi yöneten geliştirici hazırlamalıdır. İçerik tarafında asıl iş, işletmenin ne yaptığını tek cümleyle ve abartısız anlatmak, ardından hangi sayfaların gerçekten önemli olduğuna karar vermektir. Bu karar çoğu zaman pazarlama, satış ve yönetim ekiplerinin ortak görüşünü gerektirir.
Teknik tarafta ise dosyanın doğru adreste, düz metin olarak ve herkese açık biçimde sunulması, güvenlik eklentileri veya sunucu kuralları tarafından engellenmemesi ve sitenin yayın akışıyla otomatik güncellenmesi sağlanır. İki taraf birlikte çalıştığında dosya hem doğru hem de güncel kalır.
Dosya yayına alındıktan sonra tarayıcıda adresini açarak metnin düzgün göründüğünü, Türkçe karakterlerin bozulmadığını ve bağlantıların çalıştığını kontrol etmek yeterli bir ilk testtir.
Hangi platformlar llms.txt kullanıyor?
Kısa cevap: kullanım yaygınlaşıyor ama büyük yapay zekâ şirketlerinin ve arama motorlarının bu dosyayı nasıl ve ne ölçüde okuduğu kamuya açık biçimde doğrulanmış değil. Google temsilcileri, yapay zekâ özellikleri için özel bir dosya ya da işaretleme gerekmediğini birçok kez dile getirdi.
Bu nedenle dürüst bir değerlendirme şöyle olur:
- Bilinen: Dosyayı yayınlayan site sayısı artıyor; bazı geliştirici araçları ve kodlama asistanları dokümantasyonu okurken llms.txt dosyasından yararlanabiliyor.
- Bilinmeyen: Genel amaçlı sohbet asistanlarının yanıt üretirken bu dosyayı sistematik olarak okuyup okumadığı ve okuyorlarsa ne ağırlık verdikleri.
- Açıkça söylenen: Google, yapay zekâ özetlerinde görünmek için normal SEO uygulamalarının yeterli olduğunu belirtiyor.
Sunucu günlüklerinizde llms.txt adresine gelen istekleri izleyerek, hangi tarayıcıların dosyayı gerçekten talep ettiğini kendi sitenizde görebilirsiniz.
llms.txt eklemeye değer mi?
Çoğu kurumsal site için evet; ancak beklenti düşük tutulmalı ve dosya temel SEO çalışmalarının yerine konmamalıdır. Hazırlaması kısa sürer, bakımı otomatikleştirilebilir ve hiçbir olumsuz etkisi bilinmemektedir.
Özellikle şu durumlarda faydalıdır:
- Teknik dokümantasyon, API rehberi veya bilgi bankası yayınlıyorsanız.
- Hizmetleriniz çok sayıda sayfaya dağılmışsa ve kısa bir harita sunmak istiyorsanız.
- Marka ve hizmet tanımınızı tek yerde, tutarlı biçimde yazmak istiyorsanız.
Şu durumlarda ise önceliği başka işlere vermek daha doğrudur:
- Site dizine alınma veya tarama sorunları yaşıyorsa (teknik SEO kontrol listesi ile başlayın).
- Hizmet sayfaları ince veya birbirinin tekrarıysa.
- Yapılandırılmış veri ve marka bilgileri tutarsızsa.
Kurumsal bir sitenin llms.txt dosyasında neler yer almalı?
Kurumsal bir sitenin llms.txt dosyası; işletmenin kısa tanımını, temel hizmet sayfalarını, kurumsal sayfaları ve en çok başvurulan rehberleri içermelidir. Amaç sitenin tamamını kopyalamak değil, bir dil modelinin işletmeyi doğru tanıması için gereken en kısa haritayı sunmaktır.
Bir web ve yazılım hizmetleri şirketi için örnek bir içerik planı şöyle olabilir:
- Başlık ve özet: Şirketin adı ve "WordPress, WooCommerce, özel yazılım ve teknik SEO hizmetleri sunan bir yazılım şirketi" gibi tek cümlelik, abartısız bir tanım.
- Hizmetler bölümü: Her hizmet sayfası için bir satır; sayfa adı, adresi ve hizmetin kime uygun olduğunu anlatan kısa açıklama.
- Kurumsal bölüm: Hakkımızda, çalışma yaklaşımı ve iletişim sayfaları. İletişim kanallarının sitede yazanla aynı olması önemlidir.
- Rehberler bölümü: Sık sorulan konuları kapsamlı biçimde ele alan yazılar; örneğin teknik SEO kontrol listesi veya site taşıma rehberi.
- İsteğe bağlı bölüm: Yasal metinler, eski duyurular veya ikincil yazılar gibi bağlam kısaysa atlanabilecek bağlantılar.
Dosyanın dili de önemlidir. Türkçe ve İngilizce içeriği olan bir sitede iki dili ayrı bölümlerde listelemek veya her bağlantının yanında dilini belirtmek, modelin doğru sürümü seçmesini kolaylaştırır. Ürün kataloğu çok büyük olan e-ticaret sitelerinde ise her ürünü listelemek yerine kategori sayfalarını ve satın alma, kargo, iade gibi politika sayfalarını öne çıkarmak daha anlamlıdır.
Son olarak dosyanın içeriği, sitenin meta açıklamaları ve yapılandırılmış verisiyle aynı dili konuşmalıdır. llms.txt'de "kurumsal web tasarımı" olarak tanımlanan bir hizmetin sayfa başlığında başka bir ad taşıması, tutarlılık hedefini zayıflatır.
İyi bir llms.txt nasıl yazılır?
İyi bir llms.txt dosyası kısa, güncel ve sitedeki görünür içerikle birebir uyumludur. Dosyada sitede olmayan bir iddiaya veya sayfaya yer vermeyin.
- Özet satırında işletmenizin ne yaptığını tek cümleyle, abartısız yazın.
- Bağlantıları konu gruplarına ayırın: hizmetler, kurumsal sayfalar, rehberler.
- Her bağlantıya bir cümlelik açıklama ekleyin; sayfanın meta açıklamasıyla tutarlı olsun.
- Taslak, arşivlenmiş veya dizine kapalı sayfaları listelemeyin.
- Dosyayı içerik yönetim sisteminizden otomatik üretin ya da her yayından sonra güncelleyin.
- Çok dilli sitelerde dil sürümlerini açıkça belirtin.
llms.txt, daha geniş bir GEO çalışmasının küçük bir parçasıdır. Bütün resmi görmek için GEO nedir rehberimizi okuyabilir, sitenize özel değerlendirme için GEO ve arama görünürlüğü hizmetimize göz atabilirsiniz. WordPress sitelerde dosyanın eklentiyle mi yoksa tema düzeyinde mi üretileceğine WordPress SEO hizmeti kapsamında birlikte karar veriyoruz.
Sık sorulan sorular
llms.txt eklemek sıralamamı yükseltir mi?
Buna dair kamuya açık bir kanıt yok. Büyük arama motorları llms.txt dosyasını sıralama sinyali olarak kullandıklarını açıklamadı. Dosyayı bir sıralama aracı değil, içeriğinizi özetleyen yardımcı bir belge olarak görmek daha doğrudur.
llms.txt ile yapay zekâ tarayıcılarını engelleyebilir miyim?
Hayır. llms.txt erişim kuralı içermez. Belirli tarayıcıları engellemek istiyorsanız robots.txt dosyasını ve gerekirse sunucu ya da CDN ayarlarını kullanmanız gerekir.
llms.txt dosyası nereye konur?
Alan adınızın kök dizinine, alanadiniz.com/llms.txt adresinden erişilecek şekilde konur. Dosya düz metin olarak sunulmalı ve herkese açık olmalıdır.
Dosyayı ne sıklıkla güncellemeliyim?
Yeni bir hizmet, önemli bir rehber veya adres değişikliği olduğunda güncellemelisiniz. En sağlıklı yöntem, dosyanın içerik yönetim sisteminden otomatik üretilmesidir; böylece sitede yayınlanan içerikle her zaman uyumlu kalır.